วิทยุสื่อสารระบบดิจิทัล D-STAR

dstar2

เมื่อพูดถึงการสื่อสารดิจิทัลนั้น หลายคนจะคุ้นเคยและรู้สึกว่าเป็นเรื่องใกล้ตัวเรามาก เช่น โทรศัพท์มือถือเปลี่ยนมาเป็นระบบดิจิทัลมามากกว่าสิบปีแล้ว เครื่องเล็กลง ถูกลง เสียงชัดเจนขึ้น สื่อสารข้อมูลได้ทั้งภาพและเสียง และอีกไม่นานนี้ก็จะมีโทรทัศน์ระบบดิจิทัลเข้ามาอีก นี่ยังไม่รวมถึงจานรับสัญญาณดาวเทียมตามบ้านที่เรารับชมกัน ล้วนแล้วแต่เป็นระบบดิจิทัลแทบทั้งสิ้น แต่เมื่อหันกลับมาดูวิทยุสมัครเล่นกับวิทยุสื่อสารระบบดิจิทัล ก็ต้องถึงกับนิ่งไปชั่วครู่ว่าหน้าตาเป็นอย่างไร จะเหมือนกับโทรศัพท์และโทรทัศน์หรือเปล่า

กิจการวิทยุสมัครเล่นมีการพัฒนาติดต่อสื่อสารรูปแบบต่างๆ มากมาย แต่แทบทั้งหมดยังคงอยู่ที่การสื่อสารแบบเดิมที่เป็นระบบแอนะล็อก การส่งเสียงพูดออกไปยังใช้การผสมคลื่นแบบ AM SSB หรือ FM อยู่ ในยุคนี้วิทยุสมัครเล่นเราก็มีการพัฒนาการสื่อสารระบบดิจิทัลมาใช้งานด้วยเช่นกัน ที่เห็นจะเป็นรูปเป็นร่างหน่อยก็คือ D-STAR แต่ก็ยังมีระบบอื่นๆ อีก เช่น Project-25 (P25), C4FM และ DMR ความจริงยังมีอีกหลายระบบแต่ที่เห็นนำมาใช้กับวิทยุสมัครเล่นก็มีอยู่เท่านี้

ครั้งนี้จะขอพูดถึงเฉพาะระบบ D-STAR เพราะเริ่มมาก่อน มีโครงข่ายที่ค่อนข้างสมบูรณ์ที่สุดในขณะนี้ ระบบนี้เริ่มที่ประเทศ

ญี่ปุ่นเมื่อสิบปีที่แล้วโดยสมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศญี่ปุ่น (JARL) ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลพัฒนาขึ้น โดยมีบริษัทผู้ผลิตชั้นนำอย่าง Icom ได้นำไปผลิตเป็นเครื่องวิทยุสื่อสารออกมา คำว่า D-STAR เป็นคำย่อมาจาก Digital Smart Technologies for Amateur Radio เน้นไปที่การสื่อสารดิจิทัลประเภทเสียง

D-STAR ยังสามารถใช้สื่อสารข้อมูลดิจิทัลที่ความเร็วไม่สูงมากได้อีกด้วย (ไม่เกิน 128 kbits/s) เครือข่าย D-STAR นั้นถูกใช้งานอยู่ในหลายความถี่ด้วยกัน ได้แก่ความถี่ย่าน 2 เมตร ความถี่ย่าน 70 ซม. และย่านความถี่ 23 ซม.

 

รูปแบบการสื่อสารด้วยระบบ D-STAR

การติดต่อสื่อสารด้วยระบบ D-STAR นั้น ไม่ต่างจากการสื่อสารแอนะล็อก FM แบบที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เราสามารถแบ่งรูปแบบการสื่อสารของระบบ D-STAR ได้ดังนี้

1.  การติดต่อสื่อสารกันตรงๆ ในช่องความถี่ใดความถี่หนึ่ง (Simplex) โดยที่คู่สถานีทั้ง 2 จะต้องมีเครื่องที่รองรับระบบ D-STAR ซึ่งแบบนี้เป็นแบบที่เราสื่อสารกันเป็นปกติทั่วไปอยู่แล้วไม่มีอะไรซับซ้อน

 

2.  การติดต่อสื่อสารผ่านสถานีทวนสัญญาณ (Duplex) ซึ่งสถานีทวนสัญญาณในระบบ D-STAR ก็ทำหน้าที่เช่นเดียวกับสถานีทวนสัญญาณทั่วไป คือรับสัญญาณจากความถี่หนึ่ง และส่งออกอีกความถี่หนึ่ง หรือหลายความถี่ก็ได้

 

3.  การสื่อสารข้อมูลดิจิทัล ในระบบ D-STAR เราสามารถส่งข้อความสั้นๆ คล้าย SMS ไปหากันได้ หากต้องการส่งข้อมูลจำนวนมากที่ความเร็วสูงขึ้นก็สามารถทำได้เช่นกัน แต่ต้องใช้ที่ความถี่ 1.2 GHz เท่านั้น

จะเห็นว่า D-STAR นั้นไม่ต่างจากการติดต่อในระบบอื่นๆ แต่สิ่งที่เพิ่มเข้ามาคือ D-STAR สามารถเชื่อมโยงเข้าสู่โครงข่ายอินเทอร์เน็ตได้ผ่านสถานีที่เรียกว่า D-STAR Hotspot หรือ Gateway  และสถานีที่ทำหน้าที่เป็น Gateway นั้นอาจเป็นสถานีทวนสัญญาณด้วยก็ได้ ถ้าใครคุ้นเคยกับ Internet Gateway ประเภทอื่นๆ เช่น EchoLink หรือ eQSO แล้ว สถานี D-STAR Gateway ก็ทำหน้าที่คล้ายกันเพียงแต่อยู่ในรูปแบบของดิจิทัล ทำให้เราสามารถติดต่อสื่อสารกับนักวิทยุสมัครเล่นที่ใช้งานระบบ D-STAR ในเครือข่ายเดียวกันได้ทั่วโลก

 

 

ต้องมีอะไรบ้างถ้าจะใช้งาน D-STAR

เมื่อมาถึงตรงนี้แล้วก็คงอยากจะรู้แล้วว่าถ้าจะใช้งาน D-STAR ต้องมีอุปกรณ์อะไรบ้าง ก็ขออธิบายเป็น 2 กลุ่มได้ดังนี้

 

—————-อ่านต่อในฉบับที่ 147

Comments

comments

Comments are closed.

Popups Powered By : XYZScripts.com